Innovatieve radiotherapie, dichterbij dan je denkt
Actua nieuwsRadiotherapie is, naast chirurgie, chemotherapie en andere antitumorale geneesmiddelen, één van de mogelijke behandelingsmethoden om kanker te bestrijden. Door ioniserende stralen worden kwaadaardige cellen in het lichaam vernietigd. De afdeling Radiotherapie van het UZ Brussel is een gespecialiseerd centrum dat zeer geavanceerde radiotherapeutische behandelingen voor kankerpatiënten kan aanbieden. Een samenwerking met deze CUROZ-partner spreekt dan ook voor zich. Meer tekst en uitleg krijgen we van dr. Anette Bretz, radiotherapeut in het UZ Brussel en het AZ Sint-Maria Halle!
Wat houdt de samenwerking tussen UZ Brussel en AZ Sint-Maria juist in?
Dr. Bretz: ”Een dag per week is er een radiotherapeut van het UZ Brussel aanwezig in het Halse ziekenhuis. Patiënten kunnen hier terecht voor een kennismaking met de radiotherapeut, een eerste toelichting over de behandeling en voor opvolging na de behandeling. De behandelingen zelf gaan door in het UZ Brussel, waar de infrastructuur en de geavanceerde technologie volledig beschikbaar zijn. Officieel werken de twee centra samen op het vlak van radiotherapie sinds 1 december 2024.”
Wat zijn de voordelen van deze samenwerking voor de patiënt?
Dr. Bretz: “Radiotherapie brengt veel angst en onzekerheid met zich mee. Door het eerste gesprek in het vertrouwde AZ Sint-Maria te laten plaatsvinden, kunnen we patiënten op een meer persoonlijke en menselijke manier begeleiden. En als ze later naar het UZ Brussel gaan voor hun behandeling, hebben ze daar ook al een vertrouwd gezicht. Dat verlaagt de drempel aanzienlijk. Een ander belangrijk voordeel is natuurlijk dat door deze samenwerking patiënten kunnen behandeld worden met innovatieve behandeltechnieken in het UZ Brussel. Zo wordt topzorg gecombineerd met de vertrouwdheid en nabijheid van de eigen ziekenhuisomgeving.”
UZ Brussel beschikt duidelijk over zeer geavanceerde technologie voor radiotherapie?
Dr. Bretz: “De dienst Radiotherapie van het UZ Brussel behoort tot de top in België. We beschikken over een brede waaier aan bestralingstoestellen. Daarnaast hebben we heel goede samenwerkingsverbanden met andere universitaire ziekenhuizen en durven we patiënten ook doorsturen indien nodig. Welke behandelingstechniek het meest geschikt is, hangt af van het type tumor, de locatie en soms ook van de voorkeur van de patiënt. Door onze verscheidenheid aan beschikbare technologieën en de ontwikkeling en klinische implementatie van de modernste bestralingstechnieken en biologische concepten kunnen we voor elke patiënt individueel de meest geschikte behandeling aanbieden.”
Wordt er ook ingezet op innovatie binnen de radiotherapie?
Dr. Bretz: “Zeker! UZ Brussel werkt nauw samen met de Vrije Universiteit Brussel rond onderzoek en innovatie. Momenteel testen we bijvoorbeeld in preklinische fase de effectiviteit van FLASH-radiotherapie. Bij deze behandeling wordt in een fractie van een seconde een zeer hoge dosis straling toegediend. Dit spaart het gezond weefsel veel beter dan bij klassieke technieken, terwijl dit zeer effectief werkt op het tumorweefsel. Als deze techniek verder ontwikkeld en gevalideerd kan worden, kan dit revolutionair zijn binnen de radiotherapie.”
Radiotherapie is fysiek zwaar, maar brengt ook emotionele belasting mee. Hoe wordt daar rekening mee gehouden?
Dr. Bretz: “Ondanks de hoogtechnologische apparatuur en gesofisticeerde behandelingen blijft de menselijke benadering voor ons een absolute prioriteit. Radiotherapie is niet te vergelijken met pakweg het behandelen van pakweg een botbreuk. Daarom zetten we vanaf het eerste contactmoment sterk in op duidelijke en eenvoudige communicatie. We nemen ruim de tijd om elke stap in begrijpelijke taal uit te leggen. Daarnaast voorzien we psychologische ondersteuning, vooral voor mensen die extra kwetsbaar zijn door angst of stress.”
Hoe verloopt de samenwerking met huisartsen in dit traject?
Dr. Bretz: “We vinden het zeer belangrijk dat patiënten voelen dat er één hecht team achter hen staat en dat de huisarts ook deel uitmaakt van dit team. Elke week organiseren we een MOC (multidisciplinair oncologisch consult) waarin alle nieuwe patiënten besproken worden. Veel huisartsen nemen actief deel aan dit overleg."
"Dat is een grote meerwaarde. Ze kennen de patiënten en hun persoonlijke situatie het best en hun input is van grote waarde bij het bepalen en opvolgen van het behandelplan. Daarnaast heb ik vaak ook rechtstreeks telefonisch contact met huisartsen. Het is fijn dat dit op een heel laagdrempelige manier kan.”
Tot slot, u werkte al in verschillende ziekenhuizen in binnen-en buitenland. Hoe ervaart u werken in het AZ Sint-Maria Halle?
Dr. Bretz: “Ik kom heel graag werken in het AZ Sint-Maria. De mensen zijn vriendelijk, open en flexibel. Ik ben afkomstig uit Duitsland en werkte inderdaad al in grote en kleine ziekenhuizen in Duitsland, Wallonië en Vlaanderen. Ik weet het regionale en gezellige karakter van dit ziekenhuis zeker te appreciëren. Het is een dynamisch ziekenhuis waar zorg wordt gegeven die dicht bij de mens staat.”
De verschillende beschikbare bestralingstoestellen
De MR-Linac® is een toestel dat tijdens de bestraling continu gebruikmaakt van MRI-beelden (magnetische beeldvorming) om de tumor nauwkeurig in beeld te brengen. Dankzij die realtime beelden kunnen artsen de stralen heel precies richten, met zo weinig mogelijk schade aan het omliggende, gezonde weefsel. Deze techniek is bijzonder geschikt voor tumoren die moeilijk zichtbaar zijn op standaardbeelden of beweeglijke tumoren. Het UZ Brussel beschikt sinds 2021 over dit hoogtechnologisch toestel. In heel België zijn er momenteel slechts twee van deze toestellen beschikbaar.
De TrueBeam® is een zeer flexibel toestel dat gebruikt wordt om verschillende soorten tumoren te behandelen. Denk bijvoorbeeld aan bestraling na een borstoperatie (mammacarcinoom), maar ook aan heel kleine letsels zoals uitzaaiingen in de hersenen of kleine longtumoren. Voor deze precisiebehandelingen wordt gebruikgemaakt van de zogenaamde stereotactische bestralingstechniek, waarbij de stralenbundels vanuit verschillende hoeken op het doel gericht worden, soms zelfs onder schuine invalshoeken (non-coplanaire bestralingsvelden). Zo wordt de tumor maximaal geraakt en het gezonde weefsel zoveel mogelijk gespaard. In het UZ Brussel staan twee van deze toestellen, allebei uitgerust met de modernste technologie zoals de ExacTrac Dynamic® om de patiënt exact in de juiste positie te brengen.
Daarnaast is er ook een toestel voor tomotherapie. Aan de hand van deze technologie kunnen zeer scherpe dosisgradiënten gecreëerd worden en eveneens zeer grote bestralingsvelden behandeld worden omwille ven een bewegende tafeltechniek. Er is één smalle stralingsbundel waardoor heel precies bestraald kan worden. Het wordt voornamelijk gebruikt voor hoofd- en halstumoren en bekkenbestralingen.
Het Halcyon-systeem is ontworpen met het comfort van de patiënt in gedachten. Het toestel maakt snelle beelden en zorgt voor korte behandeltijden, wat het aangenamer en minder belastend maakt voor patiënten.
Contacttherapie is een techniek waarbij de stralingsbron rechtstreeks tegen de huid of het te behandelen gebied wordt geplaatst. Dit wordt vooral toegepast bij oppervlakkige tumoren, zoals huidkanker, omdat de straling zo heel lokaal en gericht kan werken.
Laatst aangepast door dienst Communicatie in samenwerking met Liesbet Van Bulck, 28 augustus 2025