Voorkomen is beter dan genezen: Zennevallei bundelt de krachten
Actua nieuwsHoe zorg je ervoor dat mensen gezonder leven en langer gezond blijven? In de Zennevallei gebeurt dat steeds meer door samen te werken. Zorgverleners, lokale besturen en organisaties slaan er de handen in elkaar rond preventie en gezondheid. Binnen Preventiewerking Zennevallei zetten ze gezamenlijke acties op rond thema's die een grote impact hebben op het welzijn van de inwoners. Leenie Vandervelde en Barbara Vanheule van de Eerstelijnszone Zennevallei, vertellen hoe die samenwerking het verschil maakt.
Van een gesprek naar een regionaal preventienetwerk
Preventiewerking Zennevallei ontstond in 2022 vanuit een initiatief van dr. Elke Haest, toenmalig medisch directeur van AZ Sint-Maria, in samenwerking met Artsenkring Zennevallei. Verschillende partners gingen in overleg rond één centrale vraag: 'Hoe kunnen we preventie beter organiseren in onze regio?“ Dat eerste overleg maakte duidelijk hoeveel er al gebeurde, maar ook hoe versnipperd het aanbod was,” vertelt Leenie Vandervelde, stafmedewerker bij de Eerstelijnszone Zennevallei. “Veel zorg- en welzijnspartners werken rond preventie, maar vaak naast elkaar.”
Het overleg groeide uit tot een structureel netwerk, vandaag gecoördineerd door Eerstelijnszone Zennevallei. “Onze rol is verbinden,” aldus Leenie Vandervelde. “We brengen partners samen en zorgen ervoor dat acties elkaar versterken.” Preventiewerking Zennevallei is een open netwerk: iedereen die rond preventie werkt, kan aansluiten en het aanbod mee vormgeven.
Preventie is geen luxe, maar een noodzaak
Een eerste campagne als startschot
De eerste concrete actie vond plaats in 2023 en focuste op dikkedarmkanker. In AZ Sint-Maria konden bezoekers door een opblaasbare dikke darm wandelen, kregen ze uitleg over het belang van vroegtijdige opsporing en oefenden ze met een demokit voor de stoelgangtest. “De actie was laagdrempelig en effectief”, zegt Leenie Vandervelde. “Mensen bleven staan, stelden vragen en begrepen beter waarom screening belangrijk is.”
Deze campagne vormde het startschot van Preventiewerking Zennevallei. Ook de andere bevolkingsonderzoeken, borstkanker en baarmoederhalskanker, blijven belangrijke aandachtspunten.
Van analyse naar gerichte keuzes
Preventiewerking Zennevallei werkt met een stuurgroep en verschillende werkgroepen. In de stuurgroep zetelen vertegenwoordigers van huisartsen, AZ Sint-Maria, lokale besturen en welzijnsorganisaties. Samen bepalen zij de prioritaire gezondheidsthema’s en acties. “We vertrekken niet vanuit één organisatie, maar vanuit gedeelde analyses en signalen uit de regio”, zegt Barbara Vanheule, coördinator van de Eerstelijnszone Zennevallei. “Zo zien we waar de noden het grootst zijn.”
Uit analyses bleek onder meer dat jongeren vaker experimenteren met vapen en dat de mentale gezondheid bij jongeren en ouderen onder druk staat. In 2025 lag de focus daarom op vapen bij jongeren en mentale gezondheid bij ouderen, vertaald naar concrete acties via thematische werkgroepen.
We vertrekken niet vanuit één organisatie, maar vanuit gedeelde analyses en signalen uit de regio.
Van beleid naar praktijk
Voor vapen bij jongeren koos het netwerk voor een gedifferentieerde aanpak, met webinars voor zorgverleners, infosessies voor scholen en momenten voor ouders. “Elke doelgroep vraagt een andere boodschap”, aldus Leenie Vandervelde. “Die gerichte aanpak maakt het verschil.”
Voor mentale gezondheid bij ouderen werd aangesloten bij de campagne Te Gek. Daarnaast organiseerde het netwerk Zenne Zingt, waarbij 65-plussers samen zingen.
“Dat lijkt eenvoudig, maar het effect is groot”, zegt Leenie Vandervelde. “Mensen komen buiten, maken contact en voelen zich minder alleen. Dat is preventie in de praktijk.” Het thema mentaal welzijn blijft verder lopen, met dit jaar extra aandacht voor geestelijke gezondheid bij jongeren.
2026: gezonde voeding en beweging
In 2026 zet Preventiewerking Zennevallei in op gezonde voeding en beweging onder de noemer Zenne Gezond. Het netwerk wil het bestaande aanbod beter bundelen en zichtbaar maken via één centrale plek op de website van Eerstelijnszone Zennevallei. In het voorjaar worden professionals samengebracht, in het najaar volgt een brede campagne naar inwoners.
Niemand achterlaten, zorgdruk verlichten
Het bereiken van kwetsbare groepen blijft een belangrijk aandachtspunt. “We werken via verschillende kanalen”, zegt Barbara Vanheule. “Via professionals zoals huisartsen, apothekers en scholen, maar ook rechtstreeks naar inwoners.” Volgens Barbara Vanheule zit de kracht in die combinatie en in de lokale verankering, waardoor men dichter bij mensen staat en beter kan inspelen op hun noden.
De zorgdruk in de Zennevallei is hoog, onder meer door het huisartsentekort, de vergrijzing en toenemende zorgnoden. “Preventie is geen luxe, maar een noodzaak”, besluit Barbara Vanheule. “We kunnen niet alles oplossen, maar wel problemen helpen voorkomen of verlichten.” Door samenwerking tussen zorg en welzijn en gerichte preventieve acties draagt Preventiewerking Zennevallei bij aan een sterkere en meer toegankelijke eerste lijn.
De partners van Preventiewerking Zennevallei
Preventiewerking Zennevallei bestaat uit volgende partners: AZ Sint-Maria Halle, Artsenkring Zennevallei, de zeven gemeenten uit de Zennevallei (Beersel, Drogenbos, Halle, Linkebeek, Pepingen, Sint-Genesius-Rode en Sint-Pieters-Leeuw), Gezondheidsmakers, CM en CAW Halle-Vilvoorde. Samen zetten zij in op gemeenschappelijke gezondheidsthema’s en initiatieven, met als doel een zo groot mogelijke gezondheidswinst voor de bevolking.